Il s’agit d’un lexique qui ne traite que les mots et/ou expressions se trouvant dans les registres paroissiaux et/ou dans les divers actes notariaux.
A – B – C – D – E – F – G – H – I – J – K – L – M – N – O – P – Q – R – S – T – U – V – W – X – Y – Z
A
| Abavia ; abbatialis ; abbatia ; abavus | | Trisaïeul(e) ; 2e arrière-grand-père (mère) |
| Abnépos ; abneptis | | Arrière-petit-fils, arrière-petite-fille (4e degré) |
| Abluo ; abluere ; ablui ; ablutus | | Baptiser |
| Absolutio ; ionis | | Absolution |
| Abstersus | | Baptisé |
| Absum ; abesse ; afui | | Être absent |
| Ac ; atque | | Et même |
| A.c = anno currenti | | Année en cours |
| Acatholicus | | Non catholique |
| Acquiesco ; acquiescere ; acquievi ; acquietum | | Décédé ; décéder |
| Actum ; i acta ; actorum | | Acte ; registre |
| Actus | | Enregistré |
| A.d = anno dicti | | Dans la dite année |
| A.D = Anno Domini | | Dans l’année du Seigneur |
| Aderant | | Être présent |
| Adolescens | | Jeune homme ; jeune personne |
| Adulter | | Homme adultère |
| Adultera | | Femme adultère |
| Aedes ; ædium | | Maison ; foyer |
| Aetatis | | Agée |
| Affines ; affinium | | Légitime ; légal |
| Agnatus | | Côté paternel |
| Agnosco ; agnoscere ; agnovi ; agnitum | | Reconnaître ; approuver |
| Alias | | Une autre fois |
| Alienigena | | Étranger |
| Ambo | | Les deux |
| Amita | | Tante paternelle |
| Amita magna | | Grand-tante paternelle |
| Ante | | Avant ; devant |
| Antequam | | Avant ; devant |
| Aprilis | | Avril |
| Archiepiscopus | | Archevêque |
| Asseruit ; assemerunt | | Affirmer |
| Augusti | | Août |
| Ava | | Grand-mère |
| Avi ; avia ; avorum | | Grands-parents |
| Avunculus magnus | | Grand oncle maternel |
| Avus ; proavus | | Grand-père ; arrière-grand-père |
B
| Bannum | | Proclamation des bans |
| Baptisma ; atis ; baptismus ; baptisatus | | Baptême ; a été baptisé(e) |
| Baptisatus ; fuit | | Fut baptisé |
| Bapt ; baptiz ; baptizatus ; baptizata | | Baptisé(e) |
| Baptizo ; baptizare ; baptizavi ; baptizatum | | Baptiser |
| Beatus ; beatae memoiïae | | Décédé |
| Bellum | | Guerre |
| Bene | | Bien |
| Benedicente (suivi du nom du célébrant) | | Bénissant d’où » avec la bénédiction de « |
| Benedico ; benedicere ; benedixi ; benedictum | | Consacrer ; bénir |
| Benedictio ; ionis | | Consécration |
| Burgensis ; burgomaster | | Bourgeois ; maire |
C
| Cælebs ; cælibis | | Célibataire |
| Calendæ ; arum calends | | Calendrier romain |
| Capellanus | | Aumônier |
| Celebare (nuptia celebare) | | Célébrer un mariage |
| Centem | | Cent |
| Ceteri | | Autres |
| Circa ; circum | | Environ ; autour de |
| Circiter | | Environ ; près de |
| Civis ; cives ; civium | | Citoyen |
| Civitas ; atis | | Ville |
| Clericus | | Secrétaire |
| Cocmeterium | | Cimetière |
| Cognatus | | En parenté par le sang |
| Commater ; commatris | | Marraine |
| Commorans | | Habitant à |
| Commorantes | | Habitants à |
| Comparuit ; comparuerunt ; comparebant | | Ont comparu |
| Compater ; compatris | | Parrain |
| Comperio ; comperire ; comperi ; compertum | | Découvrir ; apprendre |
| Conjux ; coniugis ; coniuges | | L’époux ; les époux |
| Conj ; conjm ; conjugatus | | Marié |
| Conjugata | | L’épouse |
| Conjugatus ; Conjugum | | Époux |
| Consensus | | Consentement |
| Consobrinus ; consobiïna | | Cousin ; cousine |
| Contractus | | Contrat ; accord |
| Contrahens | | Nouveau marié ; nouvelle mariée |
| Copulo ; copulare ; copulatum ; copulans | | Unir par les liens |
| Coram | | En présence de |
| Cujus | | Celui ; de celui |
| Cujus corpus | | Dont la dépouille |
| Cujus corpus sepultum fuit in cimiterio | | Son corps fut enseveli dans le cimetière |
| Cujus patrinus fuit | | Son parrain fut |
| Cum | | Avec |
| Cum dispensatione | | Avec dispense |
| Curatus | | Vicaire |
D
| d. = dictus | | Déjà nommé |
| DD.= domino domino | | Maître ; seigneur |
| Decem | | Dix |
| Decembris | | Décembre |
| Decessit | | Est décédé |
| Decessus | | Mort |
| De cujus | | De la généalogie de qui il s’agit |
| De cujus successione agitur | | De la succession de qui il s’agit |
| Decimus | | Dixième |
| Decern | | Dix |
| Defuncti | | Défunt |
| Defunctus | | Est décédé |
| Degens | | Habitant |
| Didymi | | Jumeaux |
| Dies ; diei ; altera die | | Jour ; le lendemain |
| Dietarius | | Journalier |
| Discedo ; discedere ; discessi ; dissessum | | Mourir |
| Dnus = dominus | | Seigneur |
| Do ; dare ; dedi ; datum | | Donner ; octroyer |
| Dominus | | Maître ; seigneur |
| Domus | | Maison ; foyer |
| Donec | | Jusqu’à ce que |
| Dud = dumviveret | | De son vivant |
| Dum | | Pendant ; jusqu’à ce que |
| Duo ; duæ | | Deux |
| Duodecim | | Douze |
| Duxit uxorem | | A épousé |
E
| Ecclesia | | Église |
| Eiusdem loci | | Du même endroit |
| Ejus uxoris | | Son épouse |
| Etiam (conj.) | | 1/ encore 2/ encore ; en plus ; aussi, 3/ même ; bien plus 4/ encore une fois ; bien plus |
| E ; ex | | De ; en dehors de ; origine ; provenance |
| É = est | | Est ; a été |
| Edidit ; aninam ; efflavit aninam ; egit aninam | | Rendre l’âme ; décédé |
| Eger ; egra ; egrurn ; egrans ; egrantis | | Malade |
| Ejusdem ; eiusdem | | Du même |
| Eo ; ire | | Aller |
| Eod ; eodem ; eordern anno (mense ; die) | | Identique ; le même |
| Etiam | | Encore ; ainsi |
| Ex | | De |
| Expresse | | Entièrement |
| Extra | | En dehors ; à côté |
| Extremus | | Dernier |
F
| F. ; fs = filia ou filius | | Fille ou fils |
| F. nat ; fa. Nat | | Fille ou fils naturel |
| Fa = filia | | Fille |
| Facio ; faceré ; feci ; factum | | Faire |
| Februarii ; Februarius | | Février |
| Fere (adv) | | Presque |
| Fides | | Loi ; fidélité |
| Fil : (= filius ; filia) | | Fils ou fille |
| Filia ; fìliae ; rum | | Fille ; filles |
| Filióla | | Petite fille |
| Filiolus | | Petit fils |
| Filius ; filii | | Le fils ; les fils |
| Firmo ; firmare ; firmavi ; fìrmatum | | Affirmer ; confirmer |
| Fonte | | Fonts baptismaux |
| Frater | | Frère |
| Fratria | | Belle-sœur |
| Fractris filius | | Neveu (fils du frère) |
| Fractris filia | | Nièce (fille du frère) |
| Fuere ; fuerunt | | Ils étaient |
G
| Geminae ; arum | | Filles jumelles |
| Gemini ; orum | | Fils jumeaux |
| Geminus ; a ; um | | Jumeau ; jumelle |
| Gener ; eri | | Gendre |
| Genitor ; genitrix | | Père ; mère |
| Gero ; gerere ; gessi ; gessum | | Agir |
| Gigno ; gignere ; genui ; genitum | | Être né |
H
| Habeo ; haber ; habui ; habitum | | Avoir |
| Habito ; habitare ; habitavi ; habitatum | | Habiter |
| Heri | | Hier |
| Hiems ; mis | | Hiver |
| Hodie | | Aujourd’hui |
| Honestus | | Honorable |
| Hora | | Heure |
| Hujas ; atis | | Ceci ; ici |
| Humatus | | Enterré |
I
| Iam (adv) | | Déjà ; maintenant |
| Ibi | | Là |
| Ibidem | | Au même endroit |
| Ideirco | | Par conséquent |
| Idem ; eadem | | Le même |
| Ideo | | Par conséquent |
| Ignotus | | Inconnu |
| Ille ; illa ; illud | | Cela |
| Illeg ; illegit ; illegitimus | | Illégitime |
| In | | Dans |
| In domo | | Dans sa maison |
| Incognitus | | Inconnu |
| Incola | | Habitant |
| Infans ; infantis | | Enfant |
| Infrascriptus | | Soussigné |
| In pago de | | Dans le village de |
| Infra | | Au dessous de ; au pied de |
| Inter | | Entre |
| Intra | | Dans ; à l’intérieur de |
| Intro ; intrare ; intravi ; intratum | | Enregistrer |
| Intronixo ; intronizare ; intronizavi ; zatum | | Marier |
| Ipse ; ipsa ; ipsum | | Soi-même |
| Is | | Ce ; cela ; il ; elle ; ils |
| Item | | Ainsi ; comme |
J
| Joannes | | Jean |
| Jaminde | | Immédiatement |
| Januarius ; Januarii | | Janvier |
| Julii ; Julius | | Juillet |
| Junii ; Junius | | Juin |
| Juvenes | | Jeunes gens |
| Juvenis | | Jeune homme |
| Juxta | | Tout près de |
L
| Lautus | | Baptisé |
| Legitimi conjuges | | Mariés légitimement |
| Levir | | Beau-frère |
| Levantes | | Parrain et marraine |
| Légitimus | | Légitime |
| Liber = solutus | | Célibataire |
| Liber ; era ; erum | | Libre |
| Ligatus | | Marié |
| Locus ; loci | | Lieu ; endroit ; place |
M
| M : | | Maria |
| Maii ; Maius | | Mai |
| Majores | | Les ancêtres |
| Majorenis | | Majeur |
| Mane | | Le matin |
| Marita | | Épouse |
| Maritatio ; ionis | | Mariage |
| Marito ; maritare ; maritavi ; maritatum | | Marier |
| Maritus | | Époux |
| Martii ; Martius | | Mars |
| Mater ; matris | | Mère |
| Maternus | | Maternel ; elle |
| Matertera | | Tante (maternelle) |
| Matertera magna | | Grand-tante maternelle |
| Matrimonialis | | Matrimonial |
| Matrimonium | | Mariage |
| Matrimonium contraxerunt | | Ont contracté mariage |
| Matrina | | Marraine |
| Matrina vero | | Sa marraine fut |
| Matutinus | | Le matin |
| Mensis | | Mois |
| Meriidianus ; meridis ; meridiei | | À midi |
| Minorennis | | Mineur |
| Mixtus | | Mixte |
| Modo | | Maintenant |
| More novo | | Calendrier grégorien |
| More vetere | | Calendrier julien |
| Morior ; mori ; mortuus sum | | Mourir |
| Mortuus | | Mort |
N
| Naturalis | | Naturel ; illégitime |
| Natus ; nata ; natus | | Né ; née (fille) ; né (garçon) |
| Neosponsus ; neosponsa | | Nouvellement marié |
| Nepos ; nepotis | | Petit-fils ; neveu |
| Neptis | | Petite fille ; nièce |
| Neto ; necterc ; nexi ; nexum in matrimonio | | Lier par le mariage |
| Nomen | | Nom |
| Nomine ; noe | | Par ; avec ; au nom de |
| Nonaginta | | Quatre-vingt-dix |
| Nonus | | Neuvième |
| Novem | | Neuf |
| Novembris | | Novembre |
| Novemdecim | | Dix-neuf |
| Noverca ; novereus | | Belle-mère ; beau-père |
| Nubo ; nubere ; nupsi ; nuptum | | Épouser |
| Nudius tertius | | Avant-veille |
| Nullo disscntiente | | Nulle opposition |
| Nuper | | Tardivement |
| Nuptiae ; arum / secundae nuptiæ | | Noces / secondes noces |
O
| Ob | | Avant |
| Obeo ; obire ; obii ; obitum | | Décéder |
| Obitus | | Décès |
| Obstetrix ? | | Sage-femme |
| Octavus | | Huitième |
| Octo | | Huit |
| Octobris | | Octobre |
| Octodecim | | Dix-huit |
| Octoginta | | Quatre-vingt |
| Origo | | Naissance ; origine |
| Oriundus | | Originaire de ; né à |
| Ortus | | Né à |
P
| Paelex ; pælicis | | Mère illégitime |
| Parens ; tis ; parentes ; ium | | Parent ; parents |
| Prochia ; parochialis | | Paroisse ; paroissial |
| Parochianus | | Paroissien |
| Parochus | | Curé |
| Parsona ; pastor ; oris | | Pasteur ; prêtre |
| Partus | | Naissance |
| Pater ; patris ; paternalist | | Père ; paternel |
| Patrina | | Marraine |
| Patrini ; orum | | Parrain et marraine |
| Patrinus | | Parrain |
| Plutus | | Baptisé |
| Prænominatus | | Prénommé |
| Prex ; precis | | Prière |
| Primogenitus ; primogenita | | Premier-né ; première-née |
| Primus | | Premier |
| Prina | | Marraine |
| Prinus | | Parrain |
| Privigna ; privignus | | Belle-fille ; beau-fils |
| Proamita | | Grand-tante paternelle |
| Proavia | | Bisaïeule |
| Proavus | | Bisaïeul |
| Proclamatio ; ionis ; proclamationibus | | Proclamation des bans |
| Professio ; ionis | | Croyance |
| Progenitus | | Premier-né |
| Prognatus | | Né |
| Proles ; is | | Enfant |
| Promatertera | | Grand-tante maternelle |
| Pronepos | | Arrière-petit-fils |
| Protieptis | | Arrière-petite-fille |
| Puerpera | | Jeune mère |
| Puerperium | | Naissance |
Q
| Quadraginta | | Quarante |
| Quartus | | Quatrième |
| Quattuor ; quatuor | | Quatre |
| Quattuordecim | | Quatorze |
| Queo ; quivi | | Pouvoir |
| Qui ; quæ ; quod | | Qui ; quoi |
| Quindecim | | Quinze |
| Quinquaginta | | Cinquante |
| Quinque | | Cinq |
| Quintus | | Cinquième |
R
| Regeneratus | | Baptisé |
| Relinquo ; relinquere ; reliqui ; relictum | | Abandonner |
| Renatus spirituali aqua | | Baptisé |
| Renatus | | Baptisé ; renaître |
| Requiescat in pace | | Qu’il repose en paix |
S
| Sanctis sacramentis omnibus rite præminuta | | Munie de tous les sacrements |
| S = sanctus ; sancta | | Saint ; sainte |
| Sacellum | | Chapelle |
| Sacer ; era ; erum | | Saint |
| Secundæ nuptia | | Secondes noces |
| Secundus | | Deuxième |
| Sedecim ; sexdecim | | Seize |
| Sepelio ; sepeliré ; sepevili ; sepultum | | Enterrer |
| Septem | | Sept |
| Septembris | | Septembre |
| Septemdecim | | Dix-sept |
| Septimus | | Septième |
| Septuaginta | | Soixante-dix |
| Sepulfus | | Enterré |
| Sex | | Six |
| Sexaginta | | Soixante |
| Sextus | | Sixième |
| Solutus | | Célibataire |
| Soror ; oris | | Sœur |
| Sororis filia | | Nièce ; fille de la sœur |
| Sororis filius | | Neveu ; fils de la sœur |
| Sponsa | | Épouse |
| Sponsale | | Fiançailles |
| Sponsalia | | Bans du mariage |
| Sponso ; sponsare ; sponsavi ; sponsatum | | Se marier |
| Sponsus | | Époux |
| Spurius | | Illégitime |
| Sua animam deo redidit | | Rendit son âme à Dieu |
| Subire ; matrimonium subire | | Se marier |
| Subito | | Soudainement |
Subscripto ; scribere ; scripsi ; scibtum / subsigno ; signare ; signavi ; signatum | | Soussigner |
| Sum ; esse ; fui | | Être |
| Superstes ; stitis | | Survivant |
| Supervivo ; supervivere ; supervixi | | Survivre |
| Susceptor ; oris | | Parrain ou marraine |
T
| Tempus ; temporis | | Temps |
| Tertius | | Troisième |
| Testes ; testis | | Témoins |
| Tredecim | | Treize |
| Triginta | | Trente |
U
| Ubi | | Lorsque ; quand ; où? – là où |
| Ubicumque | | Partout où ; n’Importe où |
| Ubique | | Partout ; en tous lieux |
| Uegetus | | Bien vivant ; vVif |
| Uel / ue | | Ou bien |
| Uelut / ueluti = uelut si | | Comme ; comme si |
| Uendere ; uendidi ; uenditum | | Vendre |
| Uer ; ueris | | Printemps |
| Uerbum | | Parole |
| Uere | | Véritablement ; vraiment |
| Uero / Uerum | | Or ; d’Autre aart ; mais en vérité ; vraiment |
| Uerum | | Vraiment ; mais en vérité |
| Uerus | | Vrai |
| Uetus ; ueteris | | Vieux ; ancien |
| Uetustas ; uetustatis | | Vieillesse ; grand âge ; antiquité ; longue durée ; postérité |
| Uetustus | | Ancien ; antique |
| Uia | | Chemin ; voie |
| Uicinus | | Voisin |
| Uidelicet | | C’est-à-dire ; évidemment |
| Uiduus | | Veuf |
| Uiginti | | Vingt |
| Uir ; uiri | | Homme ; mari |
| Uirginitas | | Virginité |
| Uirgo ; uirginis | | Jeune Fille ; vierge |
| Uirilis | | Mâle ; viril |
| Uita | | Vie |
| Uitalis | | De la vie ; vital ; digne d’être vécu |
| Uiuere ; uixi ; uictum | | Vivre |
| Uiuus | | Vivant |
| Uix | | À peine ; avec peine |
| Ullus | | Certain ; aucun |
| Ulterior | | Qui est au-delà ; de l’autre côté ; ultérieur |
| Ultimus | | Dernier ; ultime |
| Ultra | | Au-delà de |
| Umquam | | Jamais ; une fois |
| Una | | Ensemble ; en même temps |
| Unde | | D’où ? |
| Undecim | | Onze |
| Undique | | De partout ; de tous côtés |
| Unicus | | Unique |
| Unus ; una ; unum | | Un ; Un seul |
| Unusquisque ; uUnaquaeque ; unumquidque / unumquodque | | Chacun ; chaque |
| Uos | | Vous |
| Uox ; uocis | | Parole ; voix |
| Urbs ; urbis | | Ville |
| Usquam | | Quelque part |
| Usque | | Sans interruption ; jusqu’à ; jusque dans |
| Usura | | Usage ; jouissance ; intérêt d’un capital prêté |
| Usus ; Us | | Usage ; utilité ; besoin ; pratique |
| Ut | | Comme ! ; Comment ? ; pour que ; afin que ; de sorte que ; que ; dès que |
| Uterque ; utraque ; utrumque | | L’un et l’autre ; tous les deux |
| Uti ; utor ; usus sum | | Utiliser ; se servir de |
| Utilis ; utilitas ; atis | | Utile ; utilité ; avantage ; profit ; intérêt |
| Utique | | De toute façon ; en tout cas |
| Utrimque | | Des deux côtés |
| Utrubique | | Des deux côtés ;de part et d’autre |
| Uulgatus | | Habituel ; ordinaire ; connu partout ; accessible à tous |
| Uxor ; uxoris | | Épouse |
V
| Vespere ; vespertinus | | Le soir ; dans la soirée |
| Vicanus | | Village |
| Vicarius | | Vicaire |
| Vice ; vicem ; vices | | À la place de |
| Vicibus | | Village ; cité |
| Vicus | | Village |
| Vid ; videlicet | | C’est à dire |
| Video ; videre ; vidi ; visum | | Voir ; témoigner |
| Vidua | | Veuve |
| Viduus | | Veuf ; veuve |
| Vigesimus | | Mari ; époux |
| Viginti | | Vingtième |
| Vir ; viri | | Vingt |
| Virgo | | Fille célibataire |
| Vita | | Vie |
| Vivo ; vivere ; vixi ; victurus | | Vivre |
| Vulgo | | Couramment ; communément |